Home > Databankenrecht > Overname gegevens wateralmanak schending databankrecht Anwb
Overname gegevens wateralmanak schending databankrecht Anwb

Overname gegevens wateralmanak schending databankrecht Anwb

De rechtbank Den Haag heeft op 21 december 2011 de exploitant van de website www.gekopwater.nl bevolen de overname van gegevens uit de wateralmanak van de ANWB te staken.

Overname gegevens uit wateralmanak ANWB

De ANWB geeft al sinds 1912 een wateralmanak uit, met daarin onder meer opgenomen een overzicht van watersportvoorzieningen.

Het bedrijf Multifocus exploiteert de website www.gekopwater.nl en een daarbij horende App. Via die website en die App is onder meer informatie over 906 jachthavens te vinden. ANWB stelt dat Multifocus de gegevens voor die website en App heeft overgenomen uit haar wateralmanak en dat Multifocus daarmee haar databankenrecht schendt.

Weinig databankrechtelijke procedures

Over het databankenrecht wordt niet zo veel geprocedeerd. Er zijn dan ook nog vele onduidelijkheden over het rechtsgebied (zie in dat kader bijvoorbeeld ook mijn artikel van dit voorjaar). Deze uitspraak brengt, helaas, niet veel helderheid. Dat heeft er met name mee te maken dat diverse stellingen in de procedure niet of onvoldoende worden betwist.

Gegevens nog wel steeds beschermd?

Voor het verkrijgen van bescherming op grond van de Databankenwet is vereist dat er sprake is geweest van een “substantiele investering” in de betreffende databank. Diverse databankrechtelijke procedures stranden alleen al op deze eis.

In het geschil tussen de ANWB en Multifocus heeft Multifocus, in de woorden van de rechtbank, echter “uitdrukkelijk erkend dat de verzameling en controle van gegevens over jachthavens substantiële investeringen vergt“. Dat de in de wateralmanak opgenomen verzameling van gegevens over jachthavens ook aan de overige eisen van een databank voldoet is ook niet bestreden. Wat in een procedure niet wordt bestreden, of zelfs uitdrukkelijk wordt erkend, staat tussen partijen vast. De rechtbank hoeft zich daarmee ook niet te buigen over de vraag (1) welke investeringen in de database wel en niet mogen meetellen en (2) of dat geheel aan gepleegde investeringen voldoende substantieel is.

Het is de vraag of de procedure een andere uitkomst zou hebben gehad wanneer de databankrechtelijke bescherming uitdrukkelijk zou zijn betwist. De feiten bieden onvoldoende aanknopingspunten om hier stevige conclusies aan te kunnen verbinden. Opvallend is wel dat de wateralmanak kennelijk al sinds 1912 wordt uitgegeven. De beschermingsduur van een dergelijk oude gegevensverzamaling is in beginsel al lang verlopen, tenzij (kort samengevat) wordt aangetoond dat met het up-to-date houden van die verzameling een substantiele investering is gemoeid geweest waardoor een nieuwe beschermingsduur van 15 jaar is beginnen te lopen (zie in dat kader ook artikel III jo. artikel 6 lid 3 Databankenwet). Het zou interessant zijn geweest wanneer die discussie over de beschermingsduur in deze procedure gevoerd zou zijn geweest.

Inbreuk waarschijnlijk vanwege identieke schrijfwijze en schrijffouten

Van inbreuk op het databankenrecht kan alleen sprake zijn wanneer de gegevens daadwerkelijk uit een beschermde databank zijn overgenomen. Wanneer gegevens elders worden verkregen, is van inbreuk op het databankenrecht geen sprake.

De ANWB wijst de rechtbank er in dat kader op dat de gegevens over de jachthavens door Multifocus op (nagenoeg) identieke wijze worden weergegeven als in de wateralmanak van de ANWB. De ANWB heeft aan de hand van een lijst van de eerste 100 jachthavens uit de wateralmanak laten zien dat de benaming van de jachthaven in de wateralmanak in 72 gevallen afwijkt van de benaming op de eigen website van die jachthaven (bijvoorbeeld qua interpunctie, spelling of toevoegingen) en dat in al die gevallen de door Multifocus gehanteerde benaming overeen komt met die van ANWB. ANWB heeft bovendien aannemelijk gemaakt dat de benaming die zij hanteert niet in andere openbare bronnen is terug te vinden. Saillant detail is dat in de gegevensverzameling van Multifocus zelfs dezelfde schrijffouten voorkomen.

Daarmee is, naar voorlopig oordeel, voldoende vast komen te staan dat de gegevens zijn overgenomen uit de wateralmanak van de ANWB.

Overname van 29,8%-39,7% van gegevens databank vormt inbreuk

Een van de weinige punten van debat tussen partijen is de vraag of er al dan niet een substantieel deel van de databank van de ANWB is overgenomen. Het overnemen van niet-substantiele delen van een beschermde databank is namelijk vrij (tenzij daarmee alsnog stukje-bij-beetje de databank wordt “leeggemolken”).

Multifocus stelt dat zij van veel jachthavens nieuwe gegevens heeft ontvangen en dat zij daarmee haar eigen databank ondertussen zo ver heeft opgeschoond, dat van overname een substantieel van de databank van de ANWB niet langer sprake is. De rechtbank verwerpt dat betoog:

Multifocus stelt dat zij gegevens van tussen de 500 en 600 jachthavens heeft ontvangen. Daargelaten of dat aantal juist is (ANWB bestrijdt dat) en of al die gegevens al zijn aangepast in de database waar de website uit put (Multifocus heeft na betwisting erkend dat dat niet zo is), laat dat de stelling onverlet dat op de website van Multifocus nog gegevens van tussen de 300 en 400 jachthavens staan waarvan voorshands moet worden aangenomen dat die voor het overgrote deel zijn ontleend aan de databank van ANWB. Naar voorlopig oordeel heeft ANWB terecht aangevoerd dat dat nog altijd een in kwantitatief opzicht substantieel deel van de 1006 jachthavens in de databank van ANWB is.

Met andere woorden: volgens de rechtbank is een selectie van (300/1006=) 29,8% van de gegevens uit een databank aan te merken als een “substantieel deel” van die databank. Het zonder toestemming opvragen c.q. hergebruiken van een dergelijke hoeveelheid gegevens uit een databank vormt een schending van het exclusieve recht van de producent van de databank. Overigens is dit percentage redelijk in lijn met percentages die in andere uitspraken worden genoemd (zie daarvoor tabel 2 in mijn artikel).

Ten slotte

De overige punten van discussie tussen partijen zijn wat mij betreft verder niet echt bijzonder. Er volgt dan ook een bevel om de inbreuk op het databankenrecht binnen 3 werkdagen na betekening van het vonnis te staken en gestaakt te houden. Ook wordt Multifocus veroordeeld in de proceskosten van de ANWB (door de rechtbank gematigd tot 6.650,81 euro).

  • LinkedIn
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Plus
  • del.icio.us
  • email
  • PDF
  • Print
Naar boven scrollen