Home > Vergelijkende en misleidende reclame > Voedselinformatie claims “98% biologisch fruit” en “geen suiker toegevoegd” misleidend?
Voedselinformatie claims “98% biologisch fruit” en “geen suiker toegevoegd” misleidend?

Voedselinformatie claims “98% biologisch fruit” en “geen suiker toegevoegd” misleidend?

Ingediëntenclaims zijn als reclame-uiting ook onderworpen aan de reclameregels, bijvoorbeeld claims inhoudende dat een product voor 98% uit “biologisch fruit” bestaat en geen toegevoegde suikers bevat. Meer in het bijzonder geldt hier het toetsingskader van artikel 7 van Verordening (EU) Nr. 1169/2011 (de Claimsverordening), inhoudende dat voedselinformatie niet misleidend mag zijn met betrekking tot (onder meer) de samenstelling.

In een klacht over de reclame-uiting 98% biologisch fruit was de vraag aan de orde of het genoemde percentage aan fruit juist is, nu in dit percentage ook diverse fruitconcentraten zijn meegerekend. Het product bestaat blijkens de ingrediëntendeclaratie voor ongeveer 1/3e deel  uit concentraat afkomstig van appel en, in aanzienlijk mindere mate, citroen, zwarte bes en wortel. Kon de claim niettemin door de beugel?

“2.2. De Commissie neemt aan dat fruitconcentraat zich van fruit onderscheidt doordat daaraan stoffen zijn onttrokken waardoor een extract ontstaat dat uitsluitend de na dit proces overgebleven bestanddelen van de gebruikte vruchten bevat. Uit de mededelingen van Leev leidt de Commissie af dat in dit geval het gebruikte concentraat vooral de functie van zoetmaker vervult en derhalve geheel of nagenoeg geheel bestaat uit koolhydraten gewonnen uit fruit. De Commissie verwijst in dit verband naar de volgende tekst (in uiting II): “Een speciale techniek maakt het mogelijk om al het zoete uit appels te halen zodat er een overheersende zoete appelsmaak ontstaat. Dit is nodig, omdat fruit alleen veel te zuur zou zijn om op brood te doen.” Klaagster stelt, in lijn hiermee, dat het gebruikte appelconcentraat in feite een aanduiding is voor toegevoegd suiker. Hiertegenover hebben verweerders niet aannemelijk gemaakt dat het gebruikte concentraat qua samenstelling en eigenschappen dermate vergelijkbaar is aan de oorspronkelijke vrucht (appel), dat dit met de oorspronkelijke vrucht kan worden vereenzelvigd. Derhalve kan het in dit geval gebruikte concentraat naar het oordeel van de Commissie niet als fruit worden beschouwd of daarmee worden vereenzelvigd.

De Reclamecode Commissie is van oordeel dat de gemiddelde consument uit de algemene productomschrijving “98% biologisch fruit” niet zal opmaken dat het product in feite voor een belangrijk deel, ongeveer 1/3 gedeelte, bestaat uit koolhydraten of zoetmaker, en dat dit gedeelte qua samenstelling en eigenschappen zodanig van de oorspronkelijke vrucht dient te worden onderscheiden dat het daarmee niet op één lijn kan worden gesteld. De verwijzing naar productconcentraat appel  maakt dit niet anders. De consument zal niet begrijpen dat de concentraten in het onderhavige product in feite slechts een zoetmaker (koolhydraten) zijn, aldus de Commissie.

Naar het oordeel van de Commissie kan de gemiddelde consument ook niet uit eigen wetenschap op de hoogte worden geacht van het feit dat het voor dit product gebruikte concentraat afwijkt van de oorspronkelijke vrucht, in die zin dat het nagenoeg alleen uit koolhydraten bestaat. De enkele aanduiding ‘concentraat’ is daartoe onvoldoende:

De consument zal naar het oordeel van de Commissie op grond van het voorgaande en de mededeling in de uiting die verwijst naar 98% biologisch fruit, het (fruit)concentraat rekenen tot het bestanddeel (biologische) fruit. Hierdoor zal de consument zich een te positief beeld van het product vormen, immers niet beseffen dat dit voor een derde deel uit toegevoegde koolhydraten bestaat.

Bekend is dat de voedselinformatie claims, waaronder ingediëntenclaims streng worden beoordeeld. Ook in dit specifieke geval is de Commissie van oordeel dat de aanduiding “98% biologisch fruit” misleidend is, enerzijds omdat het gebruikte concentraat niet als “fruit” kan worden beschouwd, anderzijds omdat de consument niet wordt geïnformeerd over het feit dat het gebruikte concentraat slechts nagenoeg geheel uit koolhydraten bestaat waardoor de consument dit ten onrechte als fruit zal beschouwen.

De scheidslijn is dun, en de productinformatie zal dus zorgvuldig moeten worden opgeschreven. Dat blijkt ook uit het feit dat de Commissie het toelaatbaar acht in reclame-uitingen te verwijzen naar concentraat van vruchten, maar indien dit concentraat vrijwel geheel uit koolhydraten bestaat en is bedoeld om het product een zoete smaak te geven, mag “niet de indruk worden gewekt dat de concentraat kan worden vereenzelvigd met de oorspronkelijke vrucht”. Daarnaast werd in dit geval de misleiding onvoldoende weggenomen door de ingrediëntendeclaratie en voedingswaardetabel c.q. de overige productinformatie onvoldoende voorkomen. De uiting is derhalve niet in overeenstemming met artikel 7 van Verordening (EU) Nr. 1169/2011 en daardoor in strijd met de wet als bedoeld in artikel 2 van de Nederlandse Reclame Code.

Ten slotte kan nog verwezen worden naar het bepaalde in artikel 8.2 aanhef en onder b NRC waarin staat dat de consument voldoende duidelijk geïnformeerd moet worden over de samenstelling van het product.

Overigens is ook de mededing “geen suiker toegevoegd” in dit geval misleidend. Het is in principe toegestaan te claimen dat aan een levensmiddel geen suikers zijn toegevoegd. Hierbij geldt op grond van de Claimsverordening wel (onder meer) de voorwaarde dat aan het product geen mono- of disacchariden of andere vanwege hun zoetkracht gebruikte levensmiddelen zijn toegevoegd. Echter, nu de betreffende fruitconcentraten volgens de Commissie in het onderhavige product onmiskenbaar zijn gebruikt vanwege hun zoetkracht, is de mededing “geen suikers toegevoegd” in de reclame-uitingen niet in overeenstemming met de eisen waaronder bedoelde voedingsclaim mag worden gebruikt.

Joost Becker, advocaat reclamerecht

  • LinkedIn
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Plus
  • del.icio.us
  • email
  • PDF
  • Print
Naar boven scrollen